نظریه‌های مختلفی درباره نوشیدنی‌ها و غذاهایی که تمرکز را بالا می‌برند، وجود دارد: از کافئین قهوه گرفته تا شکر و پروتئین، که معتقدند تمرکز را افزایش می‌دهد. حتی کار به جایی رسیده که مکمل‌های غذایی خاصی برای این منظور به بازار آمده تا حافظه و عملکرد مغز را بهبود بخشند اما واقعا در شرایطی که باید تمام ذهن، بر یک موضوع مهم متمرکز باشد چه کمکی می‌توان به مغز و ذهن رساند؟ آیا واقعا مواد غذایی خاصی باعث تقویت هوشیاری و آگاهی می‌شوند و ما می‌توانیم با مصرف آن ها و با خیال راحت در امتحان، مصاحبه شغلی یا کنفرانس شرکت کنیم؟!

با‌توجه به صحبت‌ها وگزارش‌های متخصصان می‌توان دریافت که نمی‌توان از تاثیر غذا بر روی ذهن و قدرت تفکر چشم‌پوشی کرد. همچنین اینکه هیچ غذای جادویی خاصی وجود ندارد که بتواند قدرت ذهنی افراد را به صورت معجزه‌آسا افزایش دهد. برای مثال،تحقیقات نشان داده است که کافئین موجود در قهوه می‌تواند در رفع خستگی مفید باشد و به فرد انرژی دهد. اما این اثر،کاملا کوتاه‌مدت است و در اصل خصوصیات فردی است که طول تاثیر و یا واکنش نسبت به چنین موادی را تعیین می‌کند. بعضی از مردم با مصرف این مواد احساس بهتری دارند و به علت اثرات تحریکی این مواد، میزان ضربان قلبشان افزایش می‌یابد، در حالی که بعضی افراد احساس ناراحتی می‌کنند و عصبی می‌شوند.

همین ناراحتی و عصبی شد نمی‌تواند تمرکز فرد را مختل کند. حتی اگر فردی با مصرف اینگونه مواد غذایی احساس بهتری داشته باشد، به هر حال بعد از رفع اثرات آن، دوباره به حالت قبلی برمی‌گردد. گاهی اگر این مواد بیش از حد مصرف شود، مشکل‌ساز می‌شوند. چرا که اثبات شده مصرف بیش از حد قهوه به دلیل داشتن کافئین زیاد باعث از بین رفتن تمرکز می‌شود. از سوی دیگر، اثر شکر بر هشیاری و آگاهی کمی پیچیده‌تر به نظر می‌رسد.

این واقعیت وجود دارد که مغز از گلوکز به عنوان منبع اصلی سوخت استفاده می‌کند. بررسی‌ها نشان داده که شکر باعث افزایش قدرت حافظه شده و غذاهای بسیار شیرین، اثراتی سریع،کوتاه‌مدت و مثبت بر توانایی ذهنی دارند. در کل، گلوکز(قند) اثراتی بر حافظه و یادگیری دارد، اما دخالت دیگر فرآیندها مثل استرس و تفاوت‌های فردی در سوزاندن گلوکز را نباید نادیده گرفت. به این ترتیب که هرچه مقدار گلوکز مصرفی بالاتر باشد، اثرات آن بر روی حافظه بهتر و بیشتر می‌شود، اما وقتی به یک مقدار خاصی می‌رسیم، تاثیر آن نه تنها بهتر نمی‌شود، بدتر می‌شود و حتی اگر مقدار گلوکز ازیک حدی بالاتر رود، حافظه مختل می‌شود. بنابراین می‌توان گفت یک ماده غذایی می‌تواند اثرات معجزه‌آسایی بر حافظه داشته باشد. متخصصان تغذیه معتقدند ترکیبی از غذاها مثل میوه‌جات، سبزیجات، غلات و دیگر مواد غذایی در کل باعث بهبود سلامت جسم و ذهن می‌شوند

اگر فردی رژیم غذایی سالمی داشته باشد، کل فعالیت‌های جسمی و ذهنی او در حد مطلوب و مورد نظر قرار می‌گیرند. عامل دیگری که ممکن است با تمرکز ذهن افراد ارتباط داشته باشد، پرخوری یا کم‌خوری است. اگر فردی قبل از انجام یک کار مهم، پرخوری کند، دچار خواب‌آلودگی می‌شود، زیرا گردش خون از مغز به سمت معده منحرف می‌شود تا عمل هضم غذا به بهترین نحو صورت گیرد. از سوی دیگر افرادی که کالری کافی دریافت نمی‌کنند و از وعده غذایی خود صرف‌نظر می‌کنند یا تحت رژیم‌های سخت غذایی قرار دارند. نمی‌توانند تمرکز خوبی داشته باشند و حواس آن ها به‌راحتی پرت می‌شود. به علاوه تحقیقات نشان داده است کودکانی که صبحانه میل می‌کنند، حافظه کوتاه‌مدت بهتری نسبت به هم‌کلاسی‌های خود که صبحانه نمی‌خورند، دارند. در ضمن، کودکانی که صبحانه پرکالری مصرف می‌کنند(مثل کیک، شکلات، شیرینی و…) تمرکز خوبی ندارند. رژیم‌های غذایی پرچرب نیز روی آگاهی و تمرکز، اثرات منفی دارد. به صورتی که حافظه و یادگیری تضعیف می‌شود. پس نمی‌توان از افرادی که غذاهای پرچرب مصرف می‌کنند، انتظار هوش آن چنانی داشت. گزارش‌هایی وجود دارد که بیان می‌کند و یتامین‌هایE ،C ،B، بتاکاروتن و منیزیم می‌تواند قدرت مغز را تقویت کند اما هیچکس ثابت نکرده که قرص‌های حاوی این مواد می‌توانند باعث تقویت حافظه و تمرکزشوند. 

در ضمن وقتی مقدار زیادی از این مواد در غذاهای طبیعی وجود دارند، چرا به سراغ قرص‌های آنهابرویم؟ ویتامینC را می‌توان به راحتی در مرکبات یافت. بتاکاروتن در هویج، اسفناج و دیگر سبزیجات وجود دارد. قرص‌های ویتامین و مکمل، موارد مصرف خاصی دارند و هیچ‌وقت نمی‌توانند جای مواد غذایی را بگیرند. به‌تازگی نظریه‌هایی مطرح شده که قابل توجه است. مثل اینکه مواد غذایی حاوی اسیدهای چرب امگا3 (مثل ماهی) دارای اثرات خاصی هستند و بر سلامت ذهن، تاثیرات مثبتی دارند و محققان در تلاشند ترکیبی از این مواد را در اختیار افراد قرار دهند تا قدرت حافظه آن ها تقویت شود.

اگر می‌خواهید برای یک روز بزرگ آماده شوید، فکر نکنید که غذای خاصی مصرف کنید تمرکز و حافظه شما قدرت خارق‌العاده‌ای پیدا می‌کند. اگر امتحان یا مصاحبه‌ای در پیش دارید و دوست دارید حافظه و تمرکز شماقدرت خوبی داشته باشند، نکات زیر را به یاد بسپارید:

ازقبل کارهای لازم را برای آمادگی خود،سر فرصتو بدون عجله انجام دهید. خواب کافی داشته باشید. ورزش را در برنامه زندگی خود، به‌طور منظم در نظر بگیرید. یک رژیم غذایی متعادل و حاوی تمامی گروه‌های غذایی مصرف کنید. به هیچ وجه از ماده غذایی خاصی به منظور تقویت حافظه استفاده نکنید، چون ممکن است وضعیت شما را بدتر کند. از غذاهای طبیعی و سالم، درحد معقول استفاده کنید تا ذهن شما برای هر کاری آماده باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *