6 شیوه صحیح مطالعه

بازدید: 5078

امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 

آیا تاکنون به این موضوع فکر کردهاید که هنگام مطالعه از چه روشی استفاده میکنید؟ یک روش مطالعهی صحیح و اصولی میتواند بسیاری از مشکلات تحصیلی را از بین ببرد. بررسیهای به عمل آمده گویای آن است که افرادی که در زمینه تحصیل موفق بودهاند، روش صحیحی برای مسئلهی یادگیری مطالعهی خود داشتهاند. یادگیری است که در سراسر طول زندگی انسان به ویژه در دوران دانشآموزی و دانشجویی اهمیت دارد. 

چرا که دانشآموزان و دانشجویان همیشه در معرض امتحان و آزمون قرار دارند و موفقیت در آن آرزوی بزرگشان است. شما داوطلبانی که برای کنکور سراسری خود را آماده میکنید، اگر اهمیت روش صحیح مطالعه را بدانید و آن را به کار ببرید مطمئناً در نتیجهی بهتر کنکور به شما کمک میکند. شاید به افرادی برخورده باشید که میگویند: "همهی کتابها و جزوهها را میخوانم، اما زمان امتحان آنها را فراموش میکنم"، یا "من استعداد درس خواندن را ندارم چون با این که همهی مطالب را میخوانم، اما همیشه نمراتم پایین است" و یا "نتیجهی دلخواهم را نمیگیرم"و... بسیاری از اینگونه مشکلات به نداشتن یک روش صحیح برای مطالعه باز میگردد. 

عدهای فقط به حفظ کردن مطالب اکتفا میکنند، به طوری که یادگیری معنا و مفاهیم را از نظر دور میدارند. این امر موجب فراموش شدن مطالب بعد از مدتی میشود. در واقع آنچه اهمیت دارد، یادگیری معنا و مفهوم است. چیزی که نمیتوانیم و نباید از آن دور باشیم. برای آنکه مطلبی کاملاً آموخته شده و با اندوختههای پیشین پیوند یابد، باید حتماً معنا داشته باشد. در این صورت یادگیری بیشتر و احتمال فراموشی مطالب کمتر خواهد بود. بنابراین قبل از اینکه خود را به نداشتن استعداد درس خواندن، کمبود هوش، کمبود علاقه، عدم توانایی و سایر موارد محکوم کنیم، بهتر است نواقص خود را در مطالعه بیابیم و به اصلاح آنها بپردازیم. در این صورت به لذت درسخواندن پی خواهیم برد. اولین قدم در این است که با اندکی تفکر عادتهای نامطلوب خود را در مطالعه یافته و سپس عادتهای مطلوب جایگزین آن شود.

برای تغییر عادت مطالعه، مراحل زیر را باید در نظر گرفت:

1. آگاهی دربارهی موضوع اگر شما در مورد مطلبی که میخواهید بخوانید از قبل آگاهی داشته باشید و در مورد آن بدانید، مطمئناً آن مطلب را بهتر یاد میگیرید.

2. علاقه علاقه داشتن به موضوع و مطلبی که میخوانید، سبب میشود بهتر آن را یاد بگیرید.

3. ارزیابی موضوع مورد مطالعه اگر شما مطلب مورد مطالعه را ارزیابی کنید و در موقعیتهای موجود مورد استفاده قرار دهید، قطعاً بهتر یادآوری خواهد شد.

4. آزمایش موضوع مورد مطالعه را مورد آزمایش قرار دهید.

5. به کار بستن فکر وقتی مطلبی را میخوانید، سعی کنید آن را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهید و از فکر خود نیز استفاده کنید و فقط در صدد حفظ کردن آن بر نیایید.

6. مطابقت خود با فکر تازه و اختیار و قبول آن. 

ویژگی شیوهی صحیح مطالعه

1. زمان مطالعه را کاهش میدهد.

2. میزان یادگیری را افزایش میدهد.

3. مدت نگهداری مطالب را در حافظهی بلندمدت، طولانیتر میکند.

4. به خاطرسپاری اطلاعات را آسانتر میکند.

6 روش معمول برای مطالعه

1. خواندن بدون نوشتن

روش نادرست مطالعه است. مطالعه، فرآیندی پویا و فعال است و برای نیل به این هدف باید از تمام حواس خود برای درک صحیح مطالب استفاده کرد. باید با چشمان خود مطالب را خواند، باید در زمان مورد نیاز مطالب را بلند بلند ادا کرد و نکات مهم را یادداشت کرد تا هم با مطالب مورد مطالعه درگیر شده و حضوری فعال و همه جانبه در یادگیری داشت و هم در هنگام مورد نیاز، خصوصاً قبل از امتحان، بتوان از روی نوشتهها مرور کرد و خیلی سریع مطالب مهم را مجدداً به خاطر سپرد. 

2. خط کشیدن زیر نکات مهم

این روش شاید نسبت به روش قبلی بهتر است ولی روش کاملی برای مطالعه نیست. چرا که در این روش بعضی از افراد به جای آن که تمرکز و توجه بر روی یادگیری و درک مطالب داشته باشند، ذهنشان معطوف به خط کشیدن زیر نکات مهم می‌‌شود. حداقل روش صحیح خط کشیدن زیر نکات مهم به این صورت است که ابتدا مطالب را بخوانند و مفهوم را کاملاً درک کنند و سپس زیر نکات مهم خط بکشند، نه آنکه در کتاب به دنبال نکات مهم بگردند تا زیر آن را خط بکشند.

3. حاشیهنویسی

این روش نسبت به دو روش قبلی بهتر است ولی باز هم روشی کامل برای درک عمیق مطالب و خواندن کتب درسی نیست اما میتواند برای یادگیری مطالبی که از اهمیتی چندان برخوردار نیستند، مورد استفاده قرار گیرد. 

4. خلاصهنویسی

در این روش شما مطالب را میخوانید و آنچه را که درک کردهاید، به صورت خلاصه بر روی دفتری یادداشت میکنید که این روش برای مطالعه مناسب است و از روشهای قبلی بهتر میباشد چرا که در این روش ابتدا مطالب را درک کرده و سپس آنها را یادداشت میکنید اما باز هم بهترین روش برای خواندن نیست.

5. کلیدبرداری

کلیدبرداری روشی بسیار مناسب برای خواندن و نوشتن نکات مهم است. در این روش شما بعد از درک مطالب، به صورت کلیدی نکات مهم را یادداشت میکنید و در واقع کلمهی کلیدی، کوتاهترین، راحتترین، بهترین و پرمعنیترین کلمهای است که با دیدن آن، مفهوم جمله تداعی شده و به خاطر آورده میشود.

6. روش پسختام

که از ابتدای کلمات پیشخوانی، سؤال کردن، خواندن، تفکر کردن، از حفظ گفتنی و مرور کردن گرفته شده است. یکی از مهمترین و معروفترین روشهای بهسازی حافظه است که روش صحیح مطالعه در آن به طور کامل رعایت شده است. 

الف) مراحل پیشخوانی در این مرحله، کتاب یا مطالب به صورت یک مطالعهی اجمالی و مقدماتی مطالعه میشود. از جمله موارد این مرحله، خواندن عنوان فصلها، خواندن سطحی فصل، توجه به تصاویر، بخشهای اصلی و فرعی و خلاصهی فصلها میباشد. هدف در این مرحله، یافتن یک دید کلی نسبت به کتاب و ارتباط دادن بخشهای مختلف کتاب با یکدیگر میباشد.

ب) مرحلهی سؤال کردن پس از مطالعهی اجمالی موضوعات و نکات اصلی، به طرح سؤال در مورد آنها بپردازید. اینکار باعث افزایش دقت و تمرکز فکر و سرعت و سهولت یادگیری میشود. 

ج) مرحلهی خواندن در این مرحله به خواندن دقیق و کامل کتاب پرداخته، که هدف فهمیدن کلمات و جزئیات مطالب و نیز پاسخگویی به سؤالات مرحلهی قبل میباشد. در مرحلهی خواندن برای فهم بهتر مطالب میتوان از کارهایی مثل یاداشتبرداری، علامتگذاری و خلاصهنویسی بهره جست.

د) مرحلهی تفکر در این مرحله هنگام خواندن، ساختن سؤالها و ایجاد ارتباط بین دانستههای خود، دربارهی مطلب فکر کنید. در این مورد نیز مهمترین اصل، همان بسط معنایی است. بسط معنایی ممکن است در مراحل پنجم و ششم نیز یعنی در مراحل از حفظ گفتنی و مرور کردن، نقشی داشته باشد.

ه) مرحلهی از حفظ گفتنی در این مرحله باید بدون مراجعه به کتاب و از حفظ به یادآوری مطالب خوانده شده پرداخته شود و بار دیگر به سؤالی که خود فرد طرح کرده بود، پاسخ دهد. در اینجا باید مطالب آموخته شده را در قالب کلمات کلیدی برای خود درآورده، در غیر این صورت لازم است که مجدداً به خواندن مطالبی که آموخته نشده، پرداخته شود. مرحلهی از حفظ گفتن در پایان هر بخش انجام میگیرد و وقتی بخشهای مفصل به اتمام رسید، به مرحله بعد، یعنی مرور کردن وارد میشویم.

ی) مرحلهی مرور کردن این مرحله که مرحلهی آزمون نیز میباشد، در پایان هر فصل انجام میگیرد. در اینجا به مرور موضوعات اصلی و نکات مهم و نیز ارتباط مفاهیم مختلف به یکدیگر پرداخته و در صورت برخورد با موضوعات مورد اشکال، به متن اصلی یا مرجع مراجعه شود. یکی از راههای کمک به این مرحله، پاسخگویی به سؤالات و تمرینات پایان فصل است. اجرای این مرحله میتواند مقداری از اضطراب امتحان را کاهش دهد. 

البته شما داوطلبانی که قصد شرکت در آزمونی مثل کنکور را را دارید، به این دلیل که سؤالات آن به صورت تستی مطرح می
شود و نه تشریحی، یک مرحله را باید قبل از مرور انجام دهید و آن زدن تست آموزشی است. یعنی بعد از مرحلهی از حفظ گفتن، تستهای مربوط به آن فصل و یا بخش را جواب دهید و اگر قادر به پاسخگویی به آن ها نبودید، مهم نیست زیرا آن یکی از مراحل یادگیری محسوب میشود و با جواب دادن به تستها، در واقع فرآیند یادگیری خود را کامل کردهاید و اگر جواب آنها را نمیدانستید، اشکالات خود را برطرف کنید. البته باید به یاد داشته باشید که شما مفاهیم و موضوعات کلیدی و مهم را بنویسید، به طوری که در مرور مطالب، با نگاه کردن و خواندن خلاصهها، همهی مطالب خوانده شده را یادآوری کنید.

شرایط مطالعه 

شرایط مطالعه، مواردی هستند که با دانستن، به کارگیری و یا فراهم نمودن آنها، میتوان مطالعهای مفیدتر با بازدهی بالاتر داشت و در واقع این شرایط به شما میآموزد که قبل از شروع مطالعه، چه اصولی را به کار گیرید، در حین مطالعه چه مواردی را فراهم سازید و چگونه به اهداف مطالعاتی خود برسید و با دانستن آنها میتوانید با آگاهی بیشتری درس خواندن را آغاز کنید و مطالعهای فعالتر داشته باشید:

1. آغاز درست برای موفقیت در مطالعه، باید درست آغاز کنید.

2. برنامهریزی یکی از عوامل موفقیت، داشتن برنامهی منظم است.

3. نظم و ترتیب اساس هر سازمانی به نظم آن بستگی دارد.

4. حفظ آرامش آرامش ضمیر ناخودآگاه را پویا و فعال میسازد.

5. استفادهی صحیح از وقت

6. سلامتی و تندرستی عقل سالم در بدن سالم است.

7. تغذیهی مناسب تغذیهی صحیح نقش مهمی در سلامتی دارد.

8. ورزش ورزش، کلید عمر طولانی است.

9. خواب کافی خواب مناسب یادگیری و حافظه را تقویت میکند.